تبلیغات
هیئت فرهنگی محبان الحجه (عج) مشهد - بررسی و تحلیل بسیج از دیدگاه مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله‌خامنه‌ای‌

هیئت فرهنگی محبان الحجه (عج) مشهد

تمام عمر هوای تو را به سر دارم / بیا که از همه کردار خود خبر دارم...

بررسی و تحلیل بسیج از دیدگاه مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله‌خامنه‌ای‌

بررسی و تحلیل بسیج از دیدگاه مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله‌خامنه‌ای‌

خبرگزاری فارس: پژوهشگر در این بررسی‌، موضوع بسیج‌، كاركردهای مختلف آن و نیز اهداف اصول بسیج را از دیدگاه مقام معظم رهبری مورد توجه قرارداده است‌، از حوزه‌های مختلف جامعه‌شناسی سیاسی‌‌، جامعه شناسی انقلاب و نیروهای نظامی برای ترسیم تئوریك مجموعه كاركردهای بسیج استفاده می‌كند‌.

خبرگزاری فارس: بررسی و تحلیل بسیج از دیدگاه مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله‌خامنه‌ای‌

"‌این پژوهش با توجه به دیدگاههای ولی امر مسلمین حضرت آیت الله خامنه‌ای شاخصهای بسیج ایده‌آل را به دست می‌دهد‌. ابعاد اساسی این دیدگاه شامل اهداف‌، وظایف اساسی‌، سازمان‌، نظام فكری بسیج است كه یافته‌های حاصل ازنظرات مقام معظم رهبری بر این نكات تاكید دارد‌: اهداف فرهنگی‌،‌‌تربیتی بسیج مهمترین اهداف است‌؛دفاع از جمهوری اسلامی‌،مهمترین اهداف بسیج است‌ مردمی كردن امنیت مهمترین شاخص اهداف امنیتی است‌؛ بصیرت مهمترین عامل در نظام دفاعی همه جانبه جمهوری اسلامی به شمار می‌رود‌؛ آگاهی مسلمانان مهمترین شاخص نظام دفاعی همه جانبه اسلام است‌؛ نقش محوری در دفاع مقدس مهمترین دستاورد بسیج به شمار می‌آید‌؛ روحیة یأس مهمترین آفت برای بسیج است‌؛ كسب آمادگی مهمترین اصل از اصول بسیج است‌. مقدمه با نظر به جایگاه و اهمیت نقش آفرینی بسیج در جامعه و پذیرش این امر كه مهم‌ترین قالب و شكلی كه مردم پس از پیروزی انقلاب اسلامی به صورت داوطلبانه در آن حضور یافته‌اند و با عضویت در آن در مقاطع حساس از ارزشهای اسلامی و انقلاب دفاع و حمایت كرده‌اند‌، بسیج است‌، به این فرمایش مقام معظم رهبری در خصوص جایگاه بسیج باید توجه كرد‌: "بسیج یعنی متن مردم‌، آن مردمی كه می‌توان امید دفاع از انقلاب را از آنها داشت‌." از سوی دیگر بسیج به دلیل فراگیر و مردمی بودن و نقش حساس در تعاملات اجتماعی‌، سیاسی‌، نظامی و امنیتی ایفا كردن در كانون توجه قرار دارد؛ لذا سازمانهای اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و نظامی نیز كه در تعامل با بسیج قرار دارند‌، نیاز به شناخت كاركرد بسیج در ابعاد مختلف و به ویژه بعد مربوط به خود را دارند‌. تلاش پژوهشگر در این پژوهش پاسخ به این سؤال است كه بسیج از منظر مقام معظم رهبری در ابعاد اجتماعی‌، ‌سیاسی‌، فرهنگی‌، اقتصادی‌،‌دفاعی‌، امنیتی دارای چه كاركردها و وظایفی است‌‌؟ به عبارت دیگر مجموعه كاركردهای بسیج را باید شناخت‌، زیرا حضور سازمان یافته مردم به عنوان "بسیج" در صحنه‌های مختلف در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی‌، كاركردهای متعددی را برای بسیج به همراه داشته است كه باید شناخت منظمی از آنها به دست آورد‌. به عنوان مثال از ابعاد مختلف بیان شده در بالا می‌توان به موضوع نظر كرد‌: 1ـ از بعد اجتماعی‌، حضور جوانان و نوجوانان در تشكلهای مختلف بسیج دانش‌آموزی و دانشجویی‌، برگزاری اردوهای مختلف توسط رده‌های مقاومت بسیج در سطح شهرستان‌، استان یا كشور و یا خارج از كشور به بلوغ اجتماعی افراد جامعه‌، آشنا كردن ایشان به آداب و رسوم اجتماعی دیگر فرهنگها و در نهایت به تربیت آداب اجتماعی‌، وحدت جامعه و مشاركت اجتماعی مردم كمك بسیار مهم و مؤثری كرده است‌. 2ـ از بعد سیاسی نیزبسیج با ایفای نقش در انتخابات و تشویق و ترغیب مردم‌، نیز بویژه جذب جوانان و نوجوانان بسیجی به مشاركت سیاسی از ابعاد داخلی و خارجی‌، به بیداری سیاسی مردم كمك فراوانی كرده است. 3ـ از بعد فرهنگی با برگزاری دوره‌های مختلف آموزشی‌، علمی و اعتقادی‌، برگزاری مسابقات فرهنگی‌، مراسم مذهبی و ملی در این عرصه نیز نقش‌آفرینی كرده است‌. 4ـ از بعد اقتصادی با ایجاد تعاونیهای مختلف و اجرای پروژه‌های مهم مانند واكسیناسیون فلج اطفال و تنظیم خانواده‌، همیاری سازمان یافته مردم را به نظام و دولت نشان داده است‌. 5ـ از بعد دفاعی و امنیتی‌، با انجام آموزش نظامی‌، امدادی و برگزاری مانورهای مختلف و ایجاد پستهای ایست بازرسی و جمع آوری اخبار و رویدادها زمینه مشاركت وسیع مردمی و نیز ایجاد آرامش و رفاه جامعه را فراهم آورده است‌. پژوهشگر با تأكید بر این نكته كه افراد جامعه و قشرهای مختلف و صنفها كه "عده و عده" بسیج را فراهم می‌آورند و با شركت خود و نیز كمكهای مادی و معنویشان بسیج را هویت عینی می‌بخشند‌، محتاج انگیزه و شور و اشتیاق لازم‌اند‌. این انگیزه نیز ناشی از شناخت نقش ایشان در بسیج وپایگاه اجتماعی كسب شدة ‌ناشی از آن است‌. بنابراین لازمة حضور افراد و گروههای انسانی داوطلب عضویت در بسیج و همچنین تداوم حضور اعضا مستلزم شناخت همه جانبه از این پدیده اجتماعی است‌. پژوهشگر در این بررسی‌، موضوع بسیج‌، كاركردهای مختلف آن و نیز اهداف اصول بسیج را از دیدگاه مقام معظم رهبری مورد توجه قرارداده است‌، از حوزه‌های مختلف جامعه‌شناسی سیاسی‌‌، جامعه شناسی انقلاب و نیروهای نظامی برای ترسیم تئوریك مجموعه كاركردهای بسیج استفاده می‌كند‌. همچنین نتایج این پژوهش می‌تواند كمك مؤثری به شناخت جامعه از بسیج بكند زیرا مسؤلان با درك واحد و مشابه از این موضوع‌، می‌توانند راه تحقق ارتش بیست میلیونی را هموار كنند‌؛ زیرا بسیج با داشتن كاركردهای متناسب با نیازهای جامعه‌، انقلاب و جوانان است كه می‌تواند به نقش‌آفرینی و پویایی خود در حفظ و حراست از انقلاب اسلامی‌، دستاوردهای آن و گسترش آنها ادامه دهد و نقش منحصر بفردی همانند دوران نورانی دفاع مقدس داشته باشد‌. پژوهشگر در این پژوهش از روش تحلیل محتوا استفاده كرده است جامعه‌آماری محقق ـ با توجه به موضوع اصلی این تحقیق كه بررسی و تحلیل بسیج از دیدگاه مقام معظم رهبری است ـ مجموعه سخنرانیها‌، پیامها و نامه‌های ایشان از زمان ولایت امری‌، پانزدهم خردادماه سال شصت و هشت تا بیستم مردادماه 1379 در كتابهای حدیث ولایت‌، زمزم ولایت‌، سپاه از دیدگاه مقام معظم رهبری‌، راهبردهای ولایت‌، نور ولایت‌، رسالت دانشجوی مسلمان در شرایط فعلی انقلاب ،‌بحران 20 ، ‌دوازدهمین مجمع سراسری فرماندهان سپاه و روزنامه‌های جمهوری اسلامی ،‌كیهان و اطلاعات را در بر می‌گیرد‌. پژوهشگر بر این نكته نیز تاكید می كند كه به دو دلیل از نمونه‌گیری اجتناب كرده است‌: 1ـ در برخی از اسناد ممكن است مطالب مربوط به موضوع تحقیق بسیار اندك باشد‌، یا در برخی از كتابها به موضوع هیچ اشاره‌‌ای نشده باشد و در برخی از اسناد مورد نظر نیز مقوله‌های مورد پژوهش فراوان باشد‌، در نتیجه در صورت نمونه‌گیری توزیع موضوع تحقیق به تناسب در نمونه وجود نخواهد داشت‌. 2ـ مطالب كتابها و اسناد مورد نظر درباره موضوعات‌، مختلفی است لذا ممكن است اسنادی كه در نمونه مورد بررسی باقی می‌ماند‌، حاوی ابعاد مختلف موضوع پژوهش نباشد‌. پژوهشگر در این پژوهش دستیابی به هدفهای ذیل را در نظر داشته ‌است‌: 1ـ اهمیت بسیج 2ـ اهداف بسیج 3ـ اصول حاكم بر بسیج 4 ـ بسیج همه جانبه 5 ـ فرهنگ و تفكر بسیج 6ـ‌كاركردهای بسیج 7ـ نقش سازمانها و مسئولان نظام در قبال بسیج 8ـ آفات بسیج همچنین برای دستیابی به هدفهای بالا پژوهشگر‌، تحقیق خود را براساس این فرضیات قرار می‌دهد‌: 1ـ هدف فرهنگی و تربیتی از مهمترین هدفهای بسیج است‌؛ 2ـ حفاظت از نظام جمهوری اسلام مهمترین هدفهای دفاعی بسیج است‌؛ 3ـ مبارزه فكری و اعتقادی مهمترین شاخص هدف فرهنگی و تربیتی بسیج است‌؛ 4ـ مردمی كردن امنیت برترین شاخص هدف امنیتی بسیج است‌؛ 5ـ مردمی بودن از اصلی ترین اصول حاكم بر بسیج به شمار می‌آید‌. 6ـ بصیرت و آگاهی مسلمانان برترین شاخص تفكر بسیجی است‌‌؛ 7ـ آگاهی مسلمانان برترین عنصر نظام دفاعی همه جانبه جهان اسلام است‌؛ 8- كاركرد بسیج در دوران دفاع مقدس از مهمترین دستاوردهای بسیج است‌؛ 9ـ كم رنگ شدن ارزشها از مهمترین آفات بسیج است‌؛ 10ـ سپاه در مجموعه نظام جمهوری اسلامی بیشترین مسئولیت را در قبال بسیج داشته باشد‌. محقق با توجه به مطالعه مقدماتی‌‌، ادبیات موجود و بررسی آثار مقام معظم رهبری شاخصهای بسیج آرمانی را با نظر به بینش حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به شرح ذیل ترسیم می كند‌: 1ـ هدف : حراست از اصل انقلاب‌، هویت انقلاب و دستاوردهای انقلاب‌. 2ـ وظایف اساسی بسیج : الف ـ ایجاد آمادگی همه جانبه فكری‌، روحی و جسمی در جوانان ‌؛ ب ـ پاسخ به نیازهای اساسی انقلاب‌؛ ج ـ رفع خطرها و تهدیدها علیه انقلاب اسلامی‌؛ د ـ پاسخ سازنده به حس هیجان طلبی جوانان‌؛ ه ـ جذب بالاترین نسبت جوانان و نوجوانان به بسیج‌؛ و ـ پیشگامی در میدان سازندگی و خدمات دهی به مردم‌؛ ز ـ مردمی كردن امنیت و دفاع‌‌؛ ح ـ فضا سازی فرهنگی در جامعه به منظور تقویت ارزشهای اسلامی و انقلابی‌؛ ط ـ توسعه و عمق بخشیدن به آگاهیهای سیاسی و اجتماعی جوانان‌؛ ی ـ توسعه تفكر بسیجی در جامعه‌. 3ـ ساختار و سازمان بسیج از نظر ساختار و سازماندهی باید دارای ویژگیهای ذیل باشد‌: الف ـ آموزشهای كافی را بدست‌آورد‌؛ ب ـ پاسخگوی حس هیجان طلبی جوانان باشد ؛ ت ـ هیجان طلبی جوانان را در راه سازنده و ایمانی كشور به كار گیرد‌؛ ث ـ آماده حضور در هر میدان و عرصة مورد در خواست نظام باشد‌‌؛ ج ـ برای تقویت سازماندهی آموزشهای لازم را كسب كند‌؛ چ ـ برای اداره نظام اسلامی‌، نیروی انسانی تربیت كند‌؛ ح ـ هر بسیجی باید نقطه حضور ، سلاح و فرمانده خود را در هر لحظه بشناسد‌؛ خ ـ مردم كشور دو زیست باشند‌، یك زیست اشتغال روزمرة ایاشن و زیست دیگر بسیجی بوده است‌؛ س ـ بسیج برای دفاع از انقلاب و دستاوردهای آن باید به نسبت توطئه های دشمن از سازماندهی مناسب در هر قشر برخوردار باشد‌؛ ش ـ در مسئولیتها و فرماندهی بسیج در سلسله مراتب مختلف‌، باید از افراد هوشمند‌، دانا و قدرتمند استفاده كرد‌؛ ز ـ شرط موفقیت بسیج داشتن انضباط و احترام كامل به قوانین و مقررات است‌؛ ر ـ برای ایجاد چتر امنیتی در جامعه و مردمی كردن امنیت باید با سازماندهی مناسب‌، شاخكهای اطلاعاتی مطمئن ایجاد كرد‌؛ 4ـ نظام فكری و اعتقادی بسیج الف ـ اساس بسیج در نظام جمهوری اسلامی بر آگاهی است‌، ب ـ باید برای توسعه آگاهی و بصیرت در بسیج‌، برنامه ریزی كرد‌‌؛ ت ـ ارتباط با روحانیت اصیل‌، شرط لازم است‌؛ س ـ باید در بسیج‌، مساله شناسی كرد و به ابهامات و تردیدها پاسخ گفت‌‌؛ ش ـ فعالیت فرهنگی صحیح را باید بعد از ایجاد فضای تحرك و هیجان انجام داد‌؛ ج ـ در كار فرهنگی و تربیتی باید از افراد هوشیار‌، دانا‌، با آمادگی كامل‌ ، آشنا به نوع ارتباط گیری استفاده كرد‌‌؛ چ ـ باید الگوسازی كرد و بسیجی بودن در جامعه یك افتخار باشد‌. همچنان كه امام خمینی (‌ره‌) و مقام معظم رهبری به بسیجی بودن خود مفتخر بودند‌‌؛ ح ـ بسیج و بسیجی باید دائماً دارای تحلیل درستی از مسایل اساسی انقلاب و كشور باشد تا بتواند از آن حفاظت كند‌؛ خ ـتفكر بسیجی همان اسلام ناب محمدی(ص)است كه امام(ره)منادی آن بود‌؛ د ـ بسیجی باید بداند علی (ع) نمونه كامل یك بسیجی است‌؛ ر ـ بسیجی باید احساس خدمتگزاری نسبت به اسلام و مردم داشته‌ باشد‌؛ ز ـ عشق به ولایت مطلقه فقیه به عنوان جانشین امام زمان (‌عج‌) و فرمانبرداری عاشقانه از منویات رهبری باید در بسیجی وجود داشته باشد‌. پژوهشگر پس از جمع‌آوری اطلاعات و مطالعه و بررسی آنها یافته‌های پژوهش را درقالب نتایج ذیل ارائه می دهد‌. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد‌، كه هدفهای فرهنگی و تربیتی بسیج مهمترین هدفهای بسیج به شمار می‌آید‌، به‌ طوری كه 5/55 درصد كل مضامین مطرح شده توسطه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای درباره بسیج را در بر می‌گیرد‌. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد‌، كه دفاع از جمهوری اسلامی مهمترین هدفهای دفاعی بسیج به شمار می‌آید‌، به طوری كه حدود 35 درصد كل مضامین مطرح شده توسط ایشان درباره بسیج را در بر می‌گیرد‌. نتایج نشان می‌دهد از اهدف تربیتی و فرهنگی بسیج‌،"روحیه دفاع و استقامت" با بیش از 20 درصد‌، بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده‌ است‌. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد‌، شاخص "كسب آمادگی" با احتساب 26 درصد فراوانیها‌، مهمترین اصل از اصول بسیج از دیدگاه معظم له می باشد. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد "مردمی كردن امنیت" با كسب 41 درصد از فراوانیها‌‌، مهمترین شاخص هدفهای امنیتی بسیج است‌. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد شاخص "بصیرت و آگاهی" با كسب 6/40 درصد فراوانیها‌، مهمترین عامل در نظام دفاعی همه جانبه جمهوری اسلامی به شمار می‌رود‌. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد "آگاهی مسلمین" با كسب 5/27 درصد از فراوانیها‌، مهمترین شاخص نظام دفاعی همه جانبه اسلام است‌. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد‌، "بصیرت و آگاهی" با كسب 2/13 درصد فراوانیها‌، مهمترین شاخص تفكر بسیجی در دیدگاه ایشان است. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد كه شاخص "نقش محوری در دفاع مقدس‌" با كسب 9/37 درصد فراوانیها‌‌، مهمترین دستاورد بسیج است. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد روحیه یاس و ناامیدی با كسب 8/ 18 درصد فراوانیها مهمترین آفت برای بسیج و بسیجیان قلمداد می‌شود‌. در نهایت پژوهشگر پیشنهاد می‌كند در بررسی و تحلیل بسیج مردمی از دیدگاه مقام معظم رهبری بهتر است كه كلیه آثار ایشان مورد بررسی قرار گیرد . همچنین بعد از شناخت ابعاد مختلف از دیدگاه مقام معظم رهبری و تهیه یك نمونه آرمانی از آن‌، بهتر است عملكرد بسیج را با استفاده از آمار و اطلاعات با نمونه آرمانی آن مقایسه كرد تا نقاط افتراق و انحراف آنها با ذكر دلایل مشخص شود‌. در مرحله بعد پژوهشگر تاكید می‌كند نقش هر یك از گروههای اجتماعی در بسیج حائز اهمیت است‌، لذا بررسی هر یك از گروههای اجتماعی و تعامل آنها با بسیج قابل مطالعه است‌. در ضمن پژوهشگر معتقد است‌، با توجه به شرایط زمانی و مكانی انقلاب اسلامی‌، بررسی كمی و كیفی عرصه‌های حضور بسیج در رابطه با هر یك از اقشار ضروری به نظر می‌رسد‌. با توجه به دیدگاه مقام معظم رهبری‌، بررسی راههای افزایش سیصد تا پانصد درصدی قدرت جذب و اداره بسیج از جمله پژوهشهای لازم برای بسیج است‌. ....................................................................................... 





طبقه بندی: پیام ها، اخبار داخلی،
[ 1 خرداد 91 ] [ 23:05 ] [ امیر حسین ایلیا ] [ نظرات عاشقان() ]